ATEX aydınlatma armatürleri: kurulum maliyetleri nasıl azaltılır?

On yılı aşkın bir süredir en büyük kimya, enerji ve açık deniz tesislerinde aydınlatma tesisatları tasarlayan mühendisler, farklı üreticilere ait armatürlerin güçlü ve zayıf yönlerini iyi bilmektedir. Bu deneyimden elde edilen tasarım kriterleri, makul fiyatlandırmayı; montaj malzemeleri, işçilik ve sonraki enerji tüketiminde maliyet tasarrufu potansiyeliyle bir araya getiren Ex armatürler geliştirmemize yardımcı oldu.

Kurulum maliyetlerini etkileyen temel faktörler
Endüstriyel tesislerde yukarıda bahsedilen kapsamlı çalışma deneyimi, doğru armatür seçiminin kurulum maliyetlerini büyük ölçüde artırabilecek üç temel husus üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu açıkça göstermiştir. İşte nedeni:
- ATEX lambalarının maliyeti: Patlayıcı atmosfer riski bulunan bölgelerde kullanılmak üzere tasarlanan ATEX armatürler, standart endüstriyel armatürlere kıyasla 2–3 kat daha yüksek maliyetli olabilir. Doğru armatür seçimi, belirli bir alanı aydınlatmak için gereken armatür sayısını önemli ölçüde azaltabilir.
- Patlama atmosfer riski bulunan bölgelerde kurulum maliyetleri: Bu bölgelerde yapılan kurulumlarda genellikle daha maliyetli Ex/ATEX bağlantı kutularının kullanılması gerekir. Bağlantı kutusu ihtiyacını azaltan veya ortadan kaldıran armatürler, hem malzeme maliyetleri hem de montaj süresi açısından daha ekonomik bir çözüm sunar.
- Acil durum ve ana aydınlatma: Birçok uygulamada ana aydınlatma armatürleri aynı zamanda acil durum aydınlatması olarak da kullanılır. Bu durum, yangına dayanıklı ve dolayısıyla daha maliyetli kabloların kullanılmasını gerektirebilir. Güç kablosu ihtiyacını azaltan armatürler, toplam kurulum maliyetinin düşürülmesine katkı sağlar.
Ayrıca bazı sektörlerde paslanmaz çelik montaj malzemelerinin kullanılması gerekir. Bu da bağlantı kutuları, kablo tavaları ve diğer montaj bileşenlerinin maliyetini artırır. Bu tür elemanların azaltılması veya ortadan kaldırılması da kurulum maliyetlerinin düşürülmesine katkıda bulunur.
ATEX OptiLine Serisi: armatürün tasarım mantığı
Yukarıdaki belirtilen faktörleri dikkate alarak, ATEX OptiLine serisi armatürleri şu hedefler ile tasarladık:
Bileşen Maliyetlerini Azaltmak
- Aydınlatma tesisatında ihtiyaç duyulan armatür sayısını azaltmak.
- Bağlantı kutusu ihtiyacını ortadan kaldırmak ve minimuma indirmek.
- Kablo uzunluklarını en aza indirebilmek.
- Kablo tavaları ve diğer montaj malzemelerinin kullanımını azaltmak.
Kurulum Süresini Azaltmak
- Düşmeyen parça tasarımı: menteşeli kapak, menteşeli iç montaj plakası, kapağa entegre klipsler ve düşmeyen vidalar sayesinde montaj sırasında gevşek parça riski ortadan kaldırılır.
- Kolay bağlantı: Geniş iç hacim, elektrik bağlantılarının kolay ve hızlı şekilde yapılmasına imkân tanır.
- Montaj bileşenlerinin azaltılması: bağlantı kutusu, kablo tavası, askı elemanı gibi montaj gerektiren bileşenlerin sayısı azaltılır.
- İki Farklı Kablo Rakoru Ölçüsü: M20 ve M25 kablo rakoru seçenekleri, farklı tip ve kesitte kabloların kullanılmasına imkân tanır. Bu sayede farklı üreticilere ait yangına dayanıklı kablolar da dahil olmak üzere çeşitli kablo tiplerinde daha yüksek esneklik sağlanır.
Ex armatür seçerken dikkat edilmesi gerekenler: OptiLine Örneği
Aşağıda, ATEX OptiLine aydınlatma armatürünün endüstriyel ortamlarda ana aydınlatma ve acil durum aydınlatması kurulum maliyetlerini azaltmaya katkı sağlayan temel özellikleri yer almaktadır. Bu özellikler; armatürlerin tasarım, montaj ve sonraki elektriksel test süreçlerini kolaylaştırır.
Esneklik Sağlayan Lensler
Ex OptiLine armatürler, standart montaj braketleri kullanılırken bile yayılan ışığın yönünü değiştirmeye imkân tanıyan yenilikçi lens çözümleri sunar.

Nasıl Çalışır?
Tipik armatürlerde ışık yönünü değiştirmek için özel braketlerin kullanılması gerekir. Bu da yatırım maliyetlerini artırır. ATEX OptiLine aydınlatma armatürü ise standart braketlerle monte edilebilir. Işık yönü, kapak altına yerleştirilen ve doğrudan LED modülüne uygulanan 22 farklı lens seçeneğinden biri kullanılarak değiştirilebilir.
Bu çözüm; güvenlik anahtarları, yangın söndürücüler veya vanalar gibi belirli noktaların aydınlatılması gereken uygulamalarda oldukça verimlidir. Ayrıca armatürlerin daha yüksek noktalara monte edildiği uygulamalarda da avantaj sağlar.
Bu sayede OptiLine, yüksek tavan armatürü olarak da kullanılabilir ve montaj noktasını aşağı almak için özel konstrüksiyonlara ihtiyaç duyulmaz.
Işık yoğunlaştırıcı lens kullanmanın faydaları
- Daha düşük kurulum maliyetleri: High-Bay armatürlerine ve ek yapılara olan ihtiyacı ortadan kaldırarak kurulum maliyetlerinde önemli düşüşler sağlar.
- Kullanım ve bakım kolaylığı: Tesis genelinde tek tip armatür kullanılması; montaj, kullanım ve bakım süreçlerini kolaylaştırır. Bu da verimliliği artırır ve işletme süreçlerini sadeleştirir.
Armatürde daha fazla kablo rakoru kullanımı
Optimize edilmiş armatür gövdeleri çoğu zaman daha fazla kablo rakoru montajına izin vermez. Bu durum, armatürlerin daha büyük sistemlere bağlanma imkânını sınırlar. Ayrıca bazı armatürlerde yalnızca bir adet M20 rakor kullanılabilir. Daha da dezavantajlı olarak, bazı armatürlerde fabrikada monte edilmiş bir güç kablosu bulunur ve bu kablonun güç kaynağına veya diğer armatürlere bağlantı kutusu üzerinden bağlanması gerekir.
Tüm bu unsurlar, kurulum sürecini gereksiz şekilde karmaşıklaştırır ve maliyetleri artırır.
Kablo rakoru montajında esneklik
Ex OptiLine aydınlatma armatürü, dört adede kadar M20 veya M25 kablo rakoru kullanımına imkân tanır. Armatürün her iki tarafında ikişer adet kablo rakoru konumu bulunur.
Bu çözüm, armatürün her iki ucunda yer alan kablo girişleri ve iki elektrik konnektörüyle birlikte, pahalı Ex bağlantı kutularına ihtiyaç duymadan daha büyük sistemlere kolay bağlantı yapılmasını sağlar.
Ayrıca bu yaklaşım, güç kablosu ve kablo tavası kullanımını azaltarak toplam kurulum maliyetlerinin düşürülmesine katkıda bulunur.

Kablo Seçiminde Özgürlük
Daha büyük M25 kablo rakorları ile uyumluluk
ATEX OptiLine aydınlatma armatürlerinde M25 kablo rakoru kullanılabilmesi, daha büyük kesitli kabloların kullanımına imkân tanır. Bu da kullanıcılara kablo üreticisi seçme özgürlüğü sağlar ve daha kalın, yangına dayanıklı kabloların kullanılmasına olanak verir. Böylece kurulum, projenin özel ihtiyaçlarına daha esnek şekilde uyarlanabilir.
Gerilim düşümünün azaltılması
Daha büyük kesitli kabloların kullanılabilmesi, uzun kablo hatlarında oluşabilecek gerilim düşümünün azaltılmasına yardımcı olur. Bu özellik, özellikle kabloların 600 °C’nin üzerindeki sıcaklıklara dayanması gereken acil durum aydınlatma sistemleri için önemlidir. Sonuç olarak aydınlatma sistemleri, zorlu çalışma koşullarında dahi verimliliğini ve güvenilirliğini korur.
Hızlı ve güvenli kurulum
Gevşek parça tasarımı
Patlayıcı atmosfer riski bulunan bölgeler için geliştirilen ATEX OptiLine armatürlerin temel avantajlarından biri, düşmeyen parça prensibiyle tasarlanmış olmalarıdır. Armatür kapağı ve LED modülünü taşıyan iç montaj plakası menteşelidir. Bu yapı, montaj ve elektriksel test işlemleri sırasında parçaların düşme riskini ortadan kaldırır.
Güvenli açma ve montaj
Kapağın açılması için armatürün yalnızca bir tarafındaki metal mandalların serbest bırakılması yeterlidir. ATEX Direktifi’ne uyum gereği, kapağın yalnızca bir alet yardımıyla açılabilir olması gerekir. Bununla birlikte, açma işlemini mümkün olduğunca pratik hale getirmek için mandallar tek bir tornavida hareketiyle kolayca açılabilecek şekilde tasarlanmıştır. Mandallar armatür gövdesine entegre olduğundan kaybolma riski de ortadan kalkar.
Gerekli durumlarda hem kapak hem de klipsler tamamen çıkarılabilir.

Elektrikli bileşenlere kolay erişim
Elektrik konnektörlerinin altında bulunduğu montaj plakasını açmak için yalnızca iki vidanın çevrilmesi yeterlidir. Özel olarak şekillendirilmiş vida başı sayesinde bu işlem elle veya tornavida ile yapılabilir.
Daha da önemlisi, vidalar düşmeye karşı emniyetlidir. Bu vidalar “düşmeyen vidalar” olarak adlandırılır.
Daha fazla konfor ve güvenlik
Bu yapı, kablo konnektörleri de dahil olmak üzere elektrikli bileşenlere hızlı ve kolay erişim sağlar. Böylece güç bağlantısı kısa sürede yapılabilir. Montaj sırasında hiçbir parçanın kazara düşmeyeceğinden emin olabilirsiniz. Bu yalnızca montaj sırasında ellerinizi serbest bırakarak çalışma konforunu artırmakla kalmaz, aynı zamanda güvenliği de yükseltir. Montaj sırasında kaybolan bir vida, yalnızca üretilen ürünü kirletmekle kalmaz; aynı zamanda ekipman arızasına yol açabilir. Aşırı durumlarda ise patlayıcı atmosferi tutuşturabilecek mekanik kıvılcım oluşumu riski yaratabilir.
LED Ex OptiLine Armatürlerde Difüzör Seçenekleri
OptiLine serisi LED Ex aydınlatma armatürleri, farklı uygulamalara uyarlanmış üç farklı difüzör seçeneği sunar:
- Şeffaf Difüzör: Öncelikle yüksek ışık çıkışı gerektiren alanlar için uygundur. Genellikle dış ortam uygulamalarında veya geniş iç hacimlerde tercih edilir.
- Buzlu Difüzör: Parlamanın azaltılmasının önemli olduğu dış ortam uygulamaları veya güçlü fakat daha yaygın ışık istenen iç mekânlar için idealdir.
- Opal Difüzör: Göz kamaşması ve göz yorgunluğu oluşturmadan yumuşak ve homojen ışık sağlar. Bu nedenle çalışanların sık veya sürekli bulunduğu kapalı alanlar için en uygun çözümlerden biridir.
Acil durum aydınlatmasında ayarlanabilir ışık çıkışı
Her ATEX OptiLine aydınlatma armatürü, acil durum modunda farklı seviyelerde ışık çıkışı yayacak şekilde ayrı ayrı yapılandırılabilir. Bu özellik, aydınlatma sisteminin tasarımında esnekliği artırır ve kurulum maliyetlerini olumlu yönde etkiler.
Sertifikalar ve Güvenlik
OptiLine armatürler ATEX ve IECEx sertifikalarına sahiptir. Bu sertifikalar, armatürlerin patlayıcı atmosfer riski bulunan ortamlarda; Bölge 21 ve 22’de tozlar için, Bölge 2’de ise gazlar ve sıvı buharları için güvenli şekilde kullanılabileceğini gösterir.
OptiLine Armatürlerinin Dayanıklılığı ve Direnci
Armatürlerin yüksek darbe dayanımı, PN-EN IEC 60079-0 standardına göre yapılan testlerle doğrulanmıştır. Armatürler ayrıca IP66/IP67 gibi yüksek bir koruma sınıfına sahiptir.
Bu özellikler, gövde ve difüzör yapısının sağlamlığını doğrular ve uzun ömürlü, güvenilir çalışma sağlar.
Dayanıklılık ve Direncin Temel Özellikleri
- PN-EN IEC 60079-0 Standardı ile Uyumlu Testler: Armatürlerin yüksek darbe dayanımı, darbelere ve diğer mekanik hasarlara karşı dirençlerini sağlayan titiz testlerle onaylanmıştır.
- IP66/67 Koruma Sınıfı: Yüksek IP koruma sınıfı, armatürlerin toza, güçlü su jetlerine ve zorlu çevre koşullarına karşı yüksek seviyede koruma sağladığını gösterir. Bu özellik, armatürleri zorlu endüstriyel koşullarda kullanıma uygun hale getirir.
Bu üstün özellikler, ATEX OptiLine armatürlerin sağlam ve dayanıklı yapısını doğrular; farklı endüstriyel ortamlarda güvenilir ve uzun ömürlü kullanım sağlar.
EX LED OptiLine armatürlerin çok yönlülüğü
Ana ve acil durum aydınlatma işlevleri
OptiLine serisi Ex LED armatürler hem ana aydınlatma hem de acil durum aydınlatması olarak kullanılabilir. Bu sayede bu iki işlev için ayrı ayrı sistemler kurulmasına gerek kalmaz.
Acil durum versiyonları iki farklı seçenekle sunulur:
- Merkezi Akü ile Çalışan Acil Durum Armatürü (OptiLine CBX/CBY Modeli).
- Dahili Batarya ile Çalışan Ex Acil Durum Armatürü (OptiLine A1 Modeli).
Geniş ışık gücü aralığı
Acil durum aydınlatma özelliklerine sahip temel ATEX OptiLine aydınlatma armatürleri iki uzunlukta (670 ve 1276 mm) mevcuttur ve altı güç seviyesi sunar: 20, 25, 30, 38, 48 ve 58 W. Üç farklı kapak şeffaflığı seçeneği ile birlikte bu, 2.900 ila 10.000 lümenin üzerinde geniş bir ışık çıkışı aralığı sağlar.