Przeciwwybuchowe złącza Ex – rodzaje i podstawowe zasady eksploatacji i konserwacji


gniazda Ex ATEX i wtyki Ex ATEX 32A v2
EdukacjaPrzeciwwybuchowe złącza Ex – rodzaje i podstawowe zasady eksploatacji i konserwacji
Sebastian-Gruszka
Sebastian-Gruszka

Sebastian Gruszka

– jestem do Twojej dyspozycji

+48 696 865 133

[email protected]

Złącza przeciwwybuchowe są jedną z wielu grup urządzeń zaliczanych do osprzętu elektrycznego, która są certyfikowane i dopuszczone do użytku w strefach zagrożenia wybuchem. Oznacza to, że pełnią podobną rolę ochronną, jak skrzynki zaciskowe, czy kasety sterownicze. Ich głównym zadaniem jest niedopuszczenie do pojawienia się potencjalnego źródła zapłonu atmosfery wybuchowej głównie poprzez eliminację iskrzenia, ryzyka powstania wyładowania elektrostatycznego, czy możliwości przegrzania się.

Podstawowe rodzaje złącz przeciwwybuchowych Ex: wtyczki i gniazda

Omawiając podstawowe zasady związane z eksploatacją i konserwacją złącz przeciwwybuchowych, warto na początku określić, z jakimi rodzajami złącz Ex możemy mieć do czynienia w przestrzeniach produkcyjnych. Najczęściej spotkasz się z wtyczkami i gniazdami przeciwwybuchowymi. Te rodzaje złącz powszechnie występują od firm produkcyjnych przetwarzających palne i wybuchowe pyły, przez przemysł naftowy, gazowy, chemiczny, czy petrochemiczny, w których występują głównie gazowe atmosfery wybuchowe, po skomplikowane instalacje morskie i platformy offshore, które oprócz stref gazowych 1, 2, funkcjonują w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych.

Gniazda mogą być montowane zarówno na ścianach i innych powierzchniach płaskich (montaż naścienny) lub w urządzeniach funkcjonujących w strefach zagrożenia wybuchem (montaż kołnierzowy). Gniazda i wtyki posiadają odpowiednio dobrane do danego zastosowania złącza 3, 4, lub 5-polowe.

Dobór i eksploatacja przeciwwybuchowych złącz Ex ATEX

Dobierając przeciwwybuchowe złącza Ex przede wszystkim sprawdź, czy producent posiada odpowiednie certyfikaty i deklaracje. Na terenie Unii Europejskiej będą to Certyfikat ATEX oraz Deklaracja Zgodności UE. Do zastosowań poza Unią Europejską istotny będzie globalny certyfikat bezpieczeństwa IECEx.

Oprócz certyfikatu ATEX / IECEx zapoznaj się też ze specyfikacją złącz przeciwwybuchowych tak, by wykonanie materiałowe było zgodne z warunkami przemysłowymi, które będą istnieć w przestrzeniach, gdzie będą zamontowane wtyki i gniazda.

Złącza Ex HARDO

I tak przeciwwybuchowe złącza HARDO mają konstrukcję wykonaną z żywicy BMC wzmacnianej włóknem szklanym, która zapewnia trwałość i odporność na korozję, skrajne temperatury, elektrostatykę oraz uderzenia mechaniczne. Wszystkie nasze złącza wykonane są w wysokiej klasie szczelności IP66. Oznacza to, że wtyczka jest szczelnie zamknięta w gnieździe, a tym samym całość połączenia jest całkowicie pyłoszczelna oraz odporna na działanie wody pod wysokim ciśnieniem. Powyższe cechy pozwalają stosować złącza przeciwwybuchowe HARDO w zdecydowanej większości przestrzeni przemysłowych.

Dobierając złącza przeciwwybuchowe nie można zapominać o ich najważniejszym celu, czyli możliwości podłączania urządzeń elektrycznych. Źle dobrane gniazdo z wtyczką pod katem parametrów elektrycznych może zwiększać ryzyko przegrzania się urządzenia, lub po prostu nie pozwoli urządzeniom na poprawne funkcjonowanie. W tym względzie oferta HARDO jest bardzo elastyczna. Wybierając odpowiednie wtyki i gniazda masz możliwość wyboru wielu konfiguracji w zakresie:

  • liczby pól 3P / 4P / 5P.
  • prądu znamionowego 16A / 32A / 63A / 125A (inne na zamówienie)
  • napięcia znamionowego dla 16A / 32A / 63A / 125A: 200~250V AC; 380~415V AC; 480~500V AC; 600~690V AC. Dla 16A dodatkowo możliwe 110~130V AC

Zobacz wszystkie Gniazda i Wtyki Ex HARDO

gniazda Ex i wtyki Ex 16A v2

Złącza Ex – zasady eksploatacji

Wśród istotnych kwestii bezpiecznej eksploatacji złącz przeciwwybuchowych, warto zwrócić uwagę na to, czy wybierane wtyki i gniazda posiadają:

  • możliwość blokady gniazda kłódką: jest to dodatkowe zabezpieczenie przed nieautoryzowanym lub przypadkowym użyciem
  • zabezpieczenie przed przypadkowym rozłączeniem, które gwarantuje ciągłość zasilania i eliminuje ryzyko powstania iskrzenia w wyniku poluzowania połączenia,
  • zintegrowane uziemienia wewnętrzne: zapewnia ono ciągłość ochrony przeciwporażeniowej w całym układzie wtyczka – gniazdo,
  • wizualne odróżnienie kolorystyczne, które zapewnia szybką i bezpieczną identyfikację wtyków i podłączenie ich do właściwych gniazd szczególnie w sytuacjach, kiedy kilka gniazd jest zamontowanych obok siebie,

Zasady właściwej konserwacji złącz Ex

Na koniec warto jeszcze wspomnieć o zasadach bezpiecznej i odpowiedniej konserwacji złącz przeznaczonych do użytku w strefach zagrożenia wybuchem. Oczywiście podstawą konserwacji w przypadku złącz, tak jak i innych urządzeń elektrotechnicznych są regularne przeglądy techniczne. Poświeciliśmy temu zagadnieniu już jeden cały artykuł, dlatego w tym miejscu skrócimy ten wątek do przypomnienia o konieczności przeprowadzania cyklicznych przeglądów zgodnie z harmonogramem serwisowym, aby móc wychwycić w bezpiecznym momencie pojawienie się wszelkiego rodzaju luzów, śladów korozji, czy zużycia poszczególnych elementów.

Pamiętaj, że korzystanie z uszkodzonych urządzeń, zagraża bezpieczeństwu wybuchowemu, niezależnie od tego, że dane urządzenie posiada certyfikat ATEX. Dlatego, jeśli zauważysz jakiekolwiek pęknięcia, przypalenia czy ślady zużycia, pamiętaj, że są one sygnałem do natychmiastowej wymiany.