System centralnej baterii oświetlenia awaryjnego – czy warto?

Oświetlenie awaryjne jest integralnym elementem systemów bezpieczeństwa budynków, zgodnie z normą PN-EN IEC 60598-2-22:2022-11. Jego funkcją jest zapewnienie odpowiedniego natężenia światła w przypadku awarii zasilania, umożliwiając bezpieczną ewakuację. W przypadku najbardziej newralgicznych miejsc w zakładach przemysłowych, oświetlenie awaryjne powinno także zapewniać niezbędne natężenie do kontynuowania działań operacyjnych.

Systemy oświetlenia awaryjnego opierają się na dwóch głównych rozwiązaniach: oprawach z autonomicznymi akumulatorami oraz systemie centralnej baterii. W przypadku opraw z wbudowanymi akumulatorami każda pojedyncza oprawa ma swoje własne zasilanie. Zobacz oprawy OptiLine z zasilaniem z wewnętrznego akumulatora.

Czy natomiast w dużych zakładach przemysłowych systemy centralnej baterii oświetlenia awaryjnego mogą zapewnić bardziej wydajne i niezawodne działanie? Rozważymy to poniżej zarówno pod kątem korzyści, jak i kosztów operacyjnych, z jakimi zakłady przemysłowe mają do czynienia podczas stosowania opraw oświetleniowych zasilanych z centralnej baterii.

Korzyści systemu centralnej baterii oświetlenia awaryjnego

Dłuższa żywotność akumulatorów
Rozważania zacznijmy od żywotności akumulatorów. Zgodnie z wytycznymi EUROBAT zakłada się, że w warunkach temperatury kontrolowanej, akumulatory w systemie centralnej baterii oświetlenia awaryjnego mogą działać nawet do 10 lat. Mamy tu bowiem do czynienia z systemem, w którym jeden duży akumulator, pracuje przez cały czas w tym samym miejscu, przez co nie oddziałują na niego zmienne warunki temperaturowe. To właśnie różnice temperatur znacząco skracają żywotność akumulatorów w oprawach z wbudowanymi bateriami, których żywotność nie przekracza 4 lat.

Łatwiejsza konserwacja i monitoring
Automatyczne testowanie, zgodne z wymogami normy PN-EN IEC 60598-2-22:2022-11, pozwala na monitorowanie stanu technicznego całego systemu z jednego miejsca, co jest istotne w zakładach przemysłowych. Dzięki centralizacji można znacząco uprościć proces raportowania oraz ograniczyć ryzyko błędów ludzkich podczas ręcznych inspekcji.

Automatyczne testowanie i raportowanie
System centralnej baterii oświetlenia awaryjnego umożliwia regularne, automatyczne testowanie opraw zgodnie z wymogami normy PN-EN IEC 60598-2-22:2022-11, eliminując potrzebę manualnych testów każdej oprawy.

Analiza kosztów i zysków przy wyborze centralnej baterii dla opraw awaryjnych

Koszty początkowe
Instalacja systemu centralnej baterii może wiązać się z wysokimi kosztami początkowymi. Koszt ten obejmuje nie tylko zakup centralnej baterii, ale również specjalistyczną infrastrukturę, taką jak okablowanie i szafy techniczne (np. ognioodporne, o czym piszemy w kolejnym punkcie). Dla mniejszych obiektów, w których liczba opraw jest ograniczona, systemy autonomiczne mogą być bardziej opłacalnym rozwiązaniem.

Złożoność infrastruktury
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, systemy centralnej baterii oświetlenia awaryjnego muszą być zabezpieczone przed awariami. Niemniej jednak zależność całego systemu od jednej centrali zwiększa ryzyko w przypadku awarii głównego źródła zasilania lub uszkodzenia okablowania. Aby zminimalizować to ryzyko, stosuje się dodatkowe zabezpieczenia, takie jak szafy ognioodporne oraz redundantne systemy zasilania.

Istotne też jest uwzględnienie specjalistycznego okablowania zasilającego oprawy z jednego źródła. W zakładach o rozbudowanej infrastrukturze produkcyjnej, wdrożenie takiego systemu może wymagać zaawansowanego projektowania oraz niekiedy kosztownej modernizacji instalacji, co stanowi dodatkowe wyzwanie techniczne i finansowe.

Długookresowa efektywność kosztowa systemu centralnej baterii oświetlenia awaryjnego

W przypadku większych zakładów przemysłowych najlepszym rozwiązaniem jest porównywanie kosztów np. w perspektywie 10 – 15 lat. Możemy wówczas analizować również nakłady ponoszone przy jednym i drugim modelu na serwis i konserwacje, a także koszty pracy potrzebne na realizowanie wymaganego testowania opraw.

Redukcja kosztów konserwacyjnych, dłuższa żywotność akumulatorów oraz automatyczne systemy testowania czynią centralną baterię oświetlenia awaryjnego idealnym rozwiązaniem dla dużych zakładów przemysłowych, gdzie ręczne monitorowanie każdej oprawy byłoby czasochłonne i kosztowne. W sytuacji, kiedy mówimy o zakładzie przemysłowym np. z branży chemicznej, w których montowane są setki opraw, ich ręczne testowanie byłoby nie tylko nieopłacalne, ale i wręcz niemożliwe do regularnego przeprowadzania i raportowania.

Stabilność i niezawodność

Stabilność zasilania jest szczególnie istotna w kontekście zakładów przemysłowych, gdzie awarie mogą prowadzić do przerwania kluczowych procesów produkcyjnych. Systemy centralnej baterii oświetlenia awaryjnego, zgodnie z wymogami norm PN-EN 50171:2022-10, gwarantują stabilne i długotrwałe zasilanie w sytuacjach awaryjnych, co ma kluczowe znaczenie w strefach o wysokim ryzyku, takich jak strefy zagrożenia wybuchem.

Podsumowanie: Wybór systemu zasilania oświetlenia awaryjnego

Decyzja o wyborze systemu zasilania oświetlenia awaryjnego zależy przede wszystkim od wielkości instalacji, specyfiki obiektu oraz wymagań eksploatacyjnych. W mniejszych instalacjach oprawy z wbudowanymi akumulatorami mogą być bardziej opłacalne, jednak wymagają częstych inspekcji i są wrażliwe na wahania temperatury. W większych obiektach, takich jak np. zakłady przemysłowe z branży chemicznej, systemy z centralną baterią oświetlenia awaryjnego zapewniają lepszą kontrolę, automatyzację testów oraz dłuższą żywotność akumulatorów, co w dłuższym okresie przekłada się na niższe koszty operacyjne dla inwestora.