Co powinna zawierać Instrukcja eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem?
Instrukcja eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem to kluczowy dokument, który pomaga w bezpiecznym użytkowaniu tych urządzeń. Instrukcja jest niezbędna do utrzymania bezpieczeństwa w zakładzie, minimalizując ryzyko wypadków i wybuchów. Jej głównym celem jest przedstawienie i omówienie niezbędnych czynności eksploatacyjnych dla urządzeń elektrycznych, które działają w obrębie danej instalacji procesowej. Wskazuje na poszczególne kroki, jakie należy podjąć, aby instalacja działała poprawnie i bezpiecznie.
Dokument ten musi być zatwierdzony przez kierownika zakładu i zgodny z normami, takimi jak PN-EN 60079-17, oraz innymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa pracy i ochrony przeciwpożarowej.
Co powinna zawierać Instrukcja eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem?
Instrukcja zawiera listę wszystkich urządzeń elektrycznych, które pracują w strefach zagrożonych wybuchem, oraz opis ich cech przeciwwybuchowych. W tym miejscu warto wspomnieć o naszym przewodniku, który w prosty sposób pokazuje, co oznaczają, i jak odczytywać poszczególne cechy Ex umieszczone na tabliczkach znamionowych urządzeń.
W instrukcji powinieneś znaleźć także szczegółowe programy kontroli urządzeń oraz wytyczne dotyczące bezpiecznego wykonywania prac elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem. Informacje te są niezwykle istotne, ponieważ wiele wypadków w przemyśle zdarza się właśnie podczas realizowania prac serwisowych i konserwacyjnych z uwagi na niezachowanie wspomnianych wytycznych.
Ważnym elementem instrukcji powinny być również zasady ochrony przed elektrycznością statyczną. Gromadzenie się ładunków elektrostatycznych bez ich kontrolowanego odprowadzenia jest niebezpiecznym, bo niewidzialnym zjawiskiem. Przypadkowa iskra, która może się pojawić na skutek wyładowania elektrostatycznego, może być źródłem zapłonu atmosfery wybuchowej i w konsekwencji wybuchu oraz pożaru.
Instrukcja eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem powinna obejmować wszystkie urządzenia – nie tylko maszyny, ale także urządzenia z zakresu elektrotechniki przemysłowej jako choćby oferowane przez HARDO skrzynki rozdzielcze, panele sterowania, czy wyłączniki:
Co powinna zawierać Instrukcja eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem?
Aby zapewnić łatwiejsze zarządzanie doborem i eksploatacją urządzeń elektrycznych w wykonaniu przeciwwybuchowym także w przyszłości, warto rozszerzyć Instrukcję eksploatacji urządzeń elektrycznych w strefach zagrożenia wybuchem o kilka dodatkowych elementów:
- szczegółowy opis różnych typów obudów do stref Ex oraz wytyczne dotyczące wyboru urządzeń przystosowanych do pracy w strefach zagrożonych wybuchem,
- zasady poprawnej instalacji urządzeń o różnych konstrukcjach przeciwwybuchowych, aby zapewnić ich bezpieczne działanie,
- odwołania do aktualnie obowiązujących dyrektyw i norm europejskich oraz ich kluczowych wymagań dotyczących urządzeń elektrycznych w określonych instalacjach procesowych. Warto zaznaczyć, że europejskie normy, publikowane w Polsce przez Polski Komitet Normalizacyjny, nie zawsze są dostępne w języku polskim. Może to stanowić wyzwanie dla użytkowników, którzy nie posługują się biegle językiem angielskim ani nie są zaznajomieni z zagadnieniami związanymi z ATEX, a chcieliby samodzielnie opracować instrukcję eksploatacji.
Przykładowe opisy i informacje dla poszczególnych obudów znajdziesz w naszych wpisach:
- Obudowa ognioszczelna Ex d – zasada działania, zalety, ograniczenia
- Budowa wzmocniona Ex e – zasada działania, zalety, ograniczenia
Jak sprawić, by instrukcja nie była tylko „martwym” dokumentem?
Kolejnym ważnym krokiem jest wprowadzenie zapisów z opracowanej instrukcji do codziennej praktyki. Samo przekazanie instrukcji pracownikom nie wystarczy i w najgorszym wypadku może skończyć się tym, że będzie to jedynie „martwy” dokument. W takim wypadku ryzyko poważnej awarii, czy nawet wybuchu i pożaru na terenie zakładu przemysłowego znacząco wzrasta.
Konieczne jest więc odpowiednie przeszkolenie osób odpowiedzialnych za prace obchodowe, konserwacyjne i remontowe. Należy zadbać, aby te osoby były świadome ryzyka związanego z pracą w strefach zagrożenia wybuchem oraz posiadały właściwe uprawnienia do wykonywania prac eksploatacyjnych przy urządzeniach przeciwwybuchowych, takie jak SEP gr: 1, pkt: 9.
Warto również rozważyć opracowanie checklist, które zawierają konkretne czynności do wykonania. Pracownik może wypełniać checklistę w trakcie lub po zakończeniu obchodu, zaznaczając pozytywny lub negatywny wynik kontroli dla każdej pozycji. Taka praktyka pomaga w utrzymaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa i dokładności w codziennej eksploatacji urządzeń. Jest również prosta w ewidencji kolejnych przeglądów i ustalaniu dalszych kroków dotyczących eksploatacji i utrzymania urządzeń.